Na pomoc batalionowi Baranowa

czeresniak

– Ja pomalutku, po maleńku… – chłop tarł szczękę, zarost zaszeleścił mu pod dłonią. Znaczy tak: ścieżka wedle trzech buczków co stoją nad przesieką, a tam dalej leszczyna. Jak iść prosto, to będzie jedna polanka, potem druga i trzecia, ale trzecia z błotem, lewą stroną trzeba obejść i zaraz góreczka niewielka, na niej jeżyny. Za tą górką to już nie da rady przez las, bo tam się kończy i takie krzaczki, jałowce rosną na piachu. Stamtąd jak popatrzeć to widać Choiniak, ten co to Ewinowem nazywają i trzy chałupy w rzędzie ponad drogą. To tam.

Czterej Pancerni i Pies, Janusz Przymanowski

Ewinów to wioska na którą w czasie wojny składało się 6 gospodarstw (w czasie jak Przymanowski pisał książkę były już tylko 3).


Mimo że wieś mała, oddała nie małe zasługi dla ojczyzny. Wielokrotnie mieszkańcy pomagali partyzantom. Została kompletnie zniszczona podczas bitwy pod Studziankami. Częściowo odbudowana, po wojnie ostatecznie zniknęła.

Rozmieszczenie gospodarstw w Ewinowie w czasie okupacji

Rozmieszczenie gospodarstw w Ewinowie w czasie okupacji

Janusz Przymanowski umieścił w niej miejsce akcji jednego epizodu “Czterech Pacernych” w którym 102 RUDY idzie na odsiecz broniącemu się w okrążeniu batalionowi Baranowa. W filmie przedstawione jest, że batalion Baranowa broni się w fabryce. W książce jest to zniszczona wieś w której sterczy tyko komin.

Kadr z filmu Czterej Pancerni i Pies. Czereśniak w Ewinowie

Kadr z filmu Czterej Pancerni i Pies. Czereśniak w Ewinowie

Nie jest do końca pewne czy takie zdarzenie miało miejsce a w szczególności czy dowódca batalionu nazywał się Baranow..

Pułkownik Wacław Feryniec historyczny dowódca czołgu 102 wspomina, że przebijał się do batalionu Baranowa (mówi to w dwóch artykułach) ale w książce Studzianki Przymanowski nie wspomina o takim epizodzie a nazwisko Baranowa w ogóle w książce nie pada.

Przypomnijmy że płk Wacław Feryniec gościł w tym roku w Studziankach na obchodach 70 rocznicy bitwy.

Mieszkaniec Studzianek pan Seremak (pierwowzór Czereśniaka) wspomina, że prowadził czołgi w okolice Michałowa (blisko Ewinowa) ale trudno to zdarzenie umieścić w czasie a tym bardziej stwierdzić które to były czołgi. W obu przypadkach może być to wtórna inspiracja filmem (chodzi o miejsce i nazwisko dowódcy nie sam fakt przebijania się do okrążonego batalionu).

Zdjęcie pól pod Studziankami obok ciągnika stoi Władysław Seremak, pierwowzór Czereśniaka

Zdjęcie pól pod Studziankami obok ciągnika stoi Władysław Seremak, pierwowzór Czereśniaka

W książce Studzianki opisane jest, że czołgi zwiadu przebijały się w rejon dwóch batalionów gwardii.  Różnica taka, że:

a) bataliony były w pół okrążeniu gdyż Niemcy wbili się klinem za pozycje 2 i 3 batalionu 142 pułku gwardii.
b) nie było tam kpt. Baranowa za to dwóch poruczników:

  • 2 bat. 142 pułku gwardii (pozycja na działce 111) przy słupku 119.0,  dowódca lejtnant Iszkow
  • 3 bat. 142 pułku gwardii (pozycja na działce 112) przy Rozjeździe, dowódca lejtnant Iłłanow

c) było to ponad kilometr od Ewinowa

Ciekawostką jest to, że historia opowiedziana przez Seremaka Przymanowskiemu o bochenkach chleba które poparzyły go w plecy w rzeczywistości przydarzyła się nie jemu a niejakiemu Kalbarczykowi.

Ewinów nie istnieje, ale dotarliśmy do mieszkańca Ewinowa pana Józefa Krawczyka mieszkającego obecnie w Paprotni. Podzielił się z nami swoimi wspomnieniami z wojny.

Zapraszamy do oglądania. Odwiedzajcie nas na Facebooku i klikajcie łapki w górę

Dodaj komentarz

Facebook

Likebox Slider Pro for WordPress